რას ნიშნავს ენერგოეფექტური საცხოვრებელი კომპლექსი და რა უპირატესობები აქვს მას?

რას ნიშნავს ენერგოეფექტური საცხოვრებელი კომპლექსი და რა უპირატესობები აქვს მას?

„მაქრო სითი თბილისი“ ნოე რამიშვილის ქუჩაზე მდებარე საცხოვრებელი კომპლექსია, რომელიც ენერგოეფექტურობის პრინციპებით შენდება. „მაქრო დეველოპმენტმა“ ეს მიდგომა ჯერ კიდევ დაპროექტების ეტაპზე გაითვალისწინა და შესაბამისი გადაწყვეტილებები შენობის კონსტრუქციაში, სამშენებლო მასალებსა და თითოეული ბინის გათბობის სისტემაში ასახა.

ბინები თბილისში ერთმანეთისგან მდებარეობით, გეგმარებითა და ენერგოეფექტურობის მაჩვენებლებით განსხვავდება, თუმცა ეს ტერმინი – „ენერგოეფექტურობა“ – ხშირად საკმაოდ ზოგადი მნიშვნელობით გამოიყენება და ყოველთვის ნათელი არ არის, კონკრეტულად რას გულისხმობს ის. ამიტომ ამ ბლოგში დეტალურადაა განხილული, რა კომპონენტებისგან შედგება ენერგოეფექტური საცხოვრებელი კომპლექსი და როგორ აისახება ის მობინადრეების ყოველდღიურ კომფორტზე.

რა არის ენერგოეფექტური შენობა?

ენერგოეფექტური ეწოდება შენობას, სადაც სასურველი ტემპერატურის შესანარჩუნებლად შედარებით ნაკლები ენერგია იხარჯება. მაგალითად, ერთნაირი ფართობის სამოთახიანი ბინები გათბობისა და გაგრილებისთვის შესაძლოა სხვადასხვა რაოდენობის ენერგიას მოიხმარდეს. მათგან უფრო ენერგოეფექტურია ის, რომელშიც სასურველი ტემპერატურის შესანარჩუნებლად ნაკლები ელექტროენერგია ან ბუნებრივი აირია საჭირო.

ენერგოეფექტურობა გაზომვადი მაჩვენებელია და განისაზღვრება იმის მიხედვით, თუ რამდენ კილოვატსაათ ენერგიას მოიხმარს შენობა ერთ კვადრატულ მეტრზე წლის განმავლობაში. მიღებული მონაცემის საფუძველზე შენობას ენერგოეფექტურობის კლასი ენიჭება და შესაბამისი სერტიფიკატი გაიცემა. 

რა განსაზღვრავს საცხოვრებელი კომპლექსის ენერგოეფექტურობას?

მშენებარე ბინები თბილისში ერთმანეთისგან არა მხოლოდ ფართობითა და გეგმარებით, არამედ გამოყენებული მასალებითა და საინჟინრო სისტემებითაც განსხვავდება. ამიტომ მათი ენერგოეფექტურობის შეფასებისას ყურადღება რამდენიმე ძირითად კომპონენტს უნდა მიექცეს:

• თბოიზოლაცია: ფასადზე, სახურავსა და სართულშუა გადახურვებზე გამოყენებული საიზოლაციო ფენა ზამთარში სითბოს შენარჩუნებას უწყობს ხელს, ზაფხულში კი შიდა სივრცეს ზედმეტი სიცხისგან იცავს;

• კარ-ფანჯარა: მრავალშრიანი მინაპაკეტები სითბოს დანაკარგს ამცირებს და ქუჩიდან შემოსულ ხმაურსაც ახშობს;

• გათბობის სისტემა: იატაკის გათბობიდან წამოსული სითბო ოთახში თანაბრად ნაწილდება, რის გამოც სასურველი ტემპერატურის შესანარჩუნებლად ნაკლები ენერგია იხარჯება;

• ბუნებრივი განათება: შენობის ორიენტაციისა და ფანჯრების სწორად განლაგების შემთხვევაში დღის განმავლობაში ხელოვნური განათება ნაკლებად არის საჭირო;

• საერთო სივრცეები: ელექტროენერგია იხარჯება არა მხოლოდ ბინებში, არამედ სადარბაზოებში, დერეფნებსა და ეზოშიც. ამიტომ ამ სივრცეებში LED ნათურების გამოყენება ელექტროენერგიის ხარჯის შემცირებას უწყობს ხელს. 

რატომ იხარჯება ძველ შენობებში მეტი ენერგია?

თბილისში კორპუსების დიდი ნაწილი გასულ საუკუნეში აშენდა, როდესაც ენერგიის დაზოგვა სამშენებლო ნორმებში გათვალისწინებული არ იყო. ბევრ ასეთ შენობას სათანადო თბოიზოლაცია არ აქვს, რის გამოც ზამთარში სითბო სწრაფად იკარგება, ზაფხულში კი ბინებში ძალიან ცხელია.

სითბო მოძველებული კარ-ფანჯრიდან იკარგება. ერთშრიანი მინა და დროთა განმავლობაში დეფორმირებული ჩარჩოები სითბოს სათანადოდ ვერ ინარჩუნებს, ღრიჭოებიდან კი ცივი ჰაერი საცხოვრებელ სივრცეში აღწევს. ამასთან, თუ ბინაში ცალკეული გამათბობლები გამოიყენება, ყველა ოთახში ერთნაირი ტემპერატურის შენარჩუნება რთულდება, ცივ კედლებზე კი შესაძლოა ნესტი დაგროვდეს. 

ენერგოეფექტურობის მოთხოვნების გათვალისწინება მშენებლობის ეტაპზე უკეთეს შედეგს იძლევა, ვიდრე დასრულებული ბინების  შემდგომი გაუმჯობესება. ამიტომ ქვეყანაში მოქმედი კანონმდებლობა ახალი შენობებისთვის ენერგოეფექტურობის მინიმალურ მოთხოვნებს ადგენს.

ენერგოეფექტურობის სტანდარტები საქართველოში

კანონის საფუძველზე 2021 წელს მთავრობის №354 დადგენილებით შენობების ენერგოეფექტურობის მინიმალური მოთხოვნები განისაზღვრა, რომლებიც 2023 წლის 1 ივლისიდან ამოქმედდა. ახალი მშენებლობების შემთხვევაში ეს მოთხოვნები რამდენიმე ძირითად მიმართულებას მოიცავს:

• შენობის გარე ელემენტები: კედლების, სახურავისა და ფანჯრების თბოგამტარობა დადგენილ ზღვრულ მაჩვენებლებს არ უნდა აღემატებოდეს; 

• საინჟინრო სისტემები: გათბობის, გაგრილების, ვენტილაციისა და ცხელი წყალმომარაგების სისტემები ენერგოეფექტურობის მოთხოვნების შესაბამისად უნდა შეირჩეს და დამონტაჟდეს; 

• მშენებლობის ნებართვა: პროექტს თან უნდა ახლდეს ენერგოეფექტურობის შესაბამისობის დეკლარაცია. თუ პროექტი დადგენილ მოთხოვნებს ვერ აკმაყოფილებს, მშენებლობის ნებართვა არ გაიცემა; 

• ენერგოეფექტურობის სერტიფიკატი: მშენებლობის დასრულების შემდეგ შენობაზე გაიცემა ენერგოეფექტურობის სერტიფიკატი (EPC), რომელიც ადასტურებს დასრულებული ობიექტის შესაბამისობას დამტკიცებულ პროექტთან და მინიმალურ მოთხოვნებთან. 

ამ მოთხოვნების არსებობა ბინის მყიდველისთვისაც მნიშვნელოვანია, რადგან თანამედროვე სტანდარტებით აშენებული კომპლექსი ენერგოეფექტურობის იმ კრიტერიუმებს აკმაყოფილებს, რომლებიც ძველი შენობების დიდ ნაწილში გათვალისწინებული არ იყო. ამიტომ ბინის შერჩევისას ენერგოეფექტურობის მაჩვენებლები ისეთივე საყურადღებოა, როგორც შენობის კონსტრუქცია და გეგმარება. 

როგორ გამოიყენება ჭკვიანი ტექნოლოგიები ენერგიის დასაზოგად? 

ენერგიის გონივრულად გამოყენებას ჭკვიანი ტექნოლოგიებიც უწყობს ხელს. ამიტომ თანამედროვე საცხოვრებელ კომპლექსებში საინჟინრო სისტემები თავიდანვე ისე იგეგმება, რომ სმარტ ტექნოლოგიების ინტეგრაციას მომავალში დამატებითი სამუშაოები აღარ დასჭირდეს.

ასეთ სისტემებს ენერგიის ეფექტური მოხმარებისთვის სხვადასხვა ფუნქცია აქვს. მაგალითად, მოძრაობის სენსორებზე დაფუძნებული სისტემა განათებას ავტომატურად თიშავს, როდესაც ოთახში გარკვეული დროის განმავლობაში მოძრაობა არ ფიქსირდება. ბაზარზე ხელმისაწვდომია მოწყობილობებიც, რომლებიც ენერგიის მოხმარებას აღრიცხავს, მონაცემებს აანალიზებს და აჩვენებს, რომელ მოწყობილობაზე იხარჯება ყველაზე მეტი ენერგია. 

ჭკვიანი სახლის სისტემისა და მისი კომპონენტების შესახებ უფრო ვრცელი ინფორმაცია „მაქრო სითი თბილისის“ ბლოგის ცალკე სტატიაშია მოცემული. 

ენერგოეფექტური გადაწყვეტილებები „მაქრო სითი თბილისში“

წინა ქვეთავებში განხილული ენერგოეფექტურობის პრინციპები „მაქრო სითი თბილისშიც“ არის გათვალისწინებული. თანამედროვე საცხოვრებელი კომპლექსის მშენებლობისას გამოიყენება Ytong-ის ენერგოეფექტური ბლოკები, რომელთა წყალობით შენობის გათბობასა და გაგრილებაზე 40%-ით ნაკლები ენერგია იხარჯება. ენერგიის დაზოგვას ხელს უწყობს თითოეულ ბინაში მოწყობილი იატაკის გათბობაც, რომელიც სითბოს სახლში თანაბრად ანაწილებს.

პროექტის, ბინის ტიპებისა და ტექნიკური დეტალების შესახებ დამატებითი ინფორმაცია „მაქრო სითი თბილისის“ ვებგვერდზეა ხელმისაწვდომი. დაინტერესებულ პირებს ასევე შეუძლიათ გაყიდვების ოფისში ვიზიტის დაჯავშნა და პროექტის შესახებ დეტალური ინფორმაციის მიღება.